Ander werk na je 45e: wat past nog bij je?

Misschien merk je dat je werk niet meer zo goed bij je past als vroeger. Je gaat nog iedere dag naar je werk, maar het plezier is minder geworden. Of je werk verandert, wordt lichamelijk zwaarder of vraagt steeds meer energie.

Bij een ander is het precies andersom: die is de baan kwijtgeraakt, vindt moeilijk iets nieuws en vraagt zich af of werkgevers nog wel op iemand van die leeftijd zitten te wachten. En wie richting pensioen gaat, heeft vaak weer een andere vraag: wil ik dit werk eigenlijk blijven doen tot mijn laatste werkdag?

Ik ken die vragen van dichtbij. In 2014 werd mijn contract niet verlengd, per 1 juni. Ik was net 52 geworden. Het was niet de eerste keer dat ik opnieuw moest beginnen: een paar keer viel een werkgever om waar ik net een aantal jaren zat, en een paar verhuizingen betekenden iedere keer opnieuw werk zoeken in een nieuwe omgeving. Je kunt je werk goed doen en er alsnog uit liggen.

Na je 45e opnieuw nadenken over werk kan spannend zijn. Je hebt waarschijnlijk jarenlang ervaring opgebouwd en misschien ook financiële verplichtingen waardoor je niet zomaar alles kunt omgooien. Tegelijk weet je beter dan op je twintigste wat je wel en niet belangrijk vindt.

Ander werk hoeft trouwens geen compleet nieuwe carrière te betekenen. Een andere functie kan beter passen. Minder uren werken kan al genoeg verschil maken. Je kunt je ervaring anders inzetten, een nieuwe vaardigheid leren of rustig uitzoeken of zelfstandig werken bij je past.

Waar het op neerkomt: welk werk past bij wie je nu bent en bij het leven dat je de komende jaren wilt?

Je bent na je 45e niet opnieuw een beginner

Wanneer je nadenkt over ander werk, kun je het gevoel krijgen dat je opnieuw moet beginnen. Zeker als je een andere richting overweegt of solliciteert op een functie waarin je nog geen jarenlange ervaring hebt.

Je neemt alleen veel meer mee dan de kennis van je huidige beroep. In de loop van je werkende leven heb je geleerd hoe je met collega’s, klanten of leidinggevenden omgaat. Je hebt problemen opgelost, reorganisaties meegemaakt, nieuwe systemen onder de knie gekregen en gemerkt hoe je reageert als iets niet volgens plan loopt.

Ook vaardigheden die voor jou heel gewoon zijn geworden, kunnen ergens anders waardevol zijn: overzicht houden en afspraken bewaken, uitleg geven en samenwerken met heel verschillende mensen, zelfstandig beslissen wanneer er actie nodig is. Daar komt praktische ervaring bij, situaties die je herkent omdat je ze eerder hebt meegemaakt en niet omdat je ze in een opleiding hebt geleerd. En je hebt inmiddels bewezen dat je meekunt met verandering, in je werk, in de techniek en in de organisaties waar je zat.

Bij mij was dat administratie en organiseren. Zestien jaar bij Fokker Aircraft: eerst een secretariaat, daarna de PR-afdeling, waar ik rondleidingen verzorgde en samen met collega’s internationale airshows in Londen en Parijs organiseerde. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders hoorde daar ook bij. Mijn laatste jaren zat ik bij de persafdeling van de Raad van Bestuur. Daarna office manager, boekhouding, administraties opzetten en automatiseren. Zo vanzelfsprekend geworden dat ik het nauwelijks als vaardigheid zag. Het is nu precies waar ik iets van mezelf op bouw.

Kijk bij een nieuwe richting dus niet als eerste naar wat je nog niet kunt. Onderzoek welke kennis en vaardigheden je al hebt, en waar die nog meer van pas komen.

Wat vroeger bij je paste, past nu misschien niet meer

Een baan kan jarenlang prima bij je passen en toch op een gegeven moment niet meer goed voelen. Dat betekent niet dat er iets mis is met je werk. Jij bent veranderd, en je leven ook.

Misschien vond je carrière maken vroeger belangrijk en weegt vrije tijd nu zwaarder. Misschien wil je minder stress, kortere werkdagen, of werk waar je meer betekenis in ziet. Ook je omstandigheden schuiven op: kinderen gaan het huis uit, je vaste lasten veranderen, je pensioen komt dichterbij. Allemaal redenen om opnieuw te bekijken hoeveel tijd en energie je aan werk wilt besteden.

Een paar vragen die daarbij helpen:

• Waar krijg je tijdens je werk nog energie van?
• Welke onderdelen kosten je juist steeds meer?
• Wat zou je graag meer doen, en wat de komende jaren juist minder?
• Hoe zwaar wegen salaris, zekerheid, vrijheid en plezier inmiddels voor je?

Je hoeft nog niet te weten welke baan je dan wel wilt. Begrijpen waarom je huidige werk niet meer past, maakt vaak al veel duidelijk.

Soms is een kleinere verandering al genoeg

Als je niet meer tevreden bent met je werk, lijkt een compleet nieuwe carrière soms de logische oplossing. Voordat je zo’n stap zet, is het de moeite waard om uit te zoeken wat er precies niet meer past.

Misschien vind je je vak nog steeds leuk, maar de organisatie niet meer. Of past het werk zelf nog prima, terwijl de werkdruk, de reistijd of de werktijden steeds zwaarder wegen. In dat geval kan een kleinere verandering al veel doen.

Hetzelfde werk bij een andere werkgever voelt soms compleet anders, puur door de sfeer en de manier van werken. Minder uren draaien geeft ruimte voor herstel, familie of andere plannen, als je financiële situatie dat toelaat. Binnen je huidige organisatie is er misschien een andere functie of afdeling waar je ervaring beter tot zijn recht komt. Thuiswerken of je werkdagen anders verdelen scheelt soms meer dan je denkt. En jarenlange vakkennis is vaak ook bruikbaar in begeleiding, ondersteuning, training of advies.

Je hoeft dus geen afscheid te nemen van alles wat je hebt opgebouwd. Vaak kun je voortbouwen op je ervaring en alleen veranderen wat niet meer bij je leven past.

Hoe kom je erachter welk werk wél bij je past?

Als je weet dat je iets wilt veranderen, komt meestal de lastigste vraag: maar wat dan? Misschien heb je jarenlang hetzelfde soort werk gedaan en is het helemaal niet duidelijk wat er nog meer bestaat.

Begin dan niet bij de vacaturesites. Begin bij jezelf. Maak drie lijstjes:

• Wat kan ik goed? Vakkennis, maar net zo goed organiseren, uitleggen, problemen oplossen, met mensen werken, administratie, techniek, iets creatiefs.
• Wat doe ik graag? Welk werk geeft je energie, waar kun je lang mee bezig zijn zonder op de klok te kijken?
• Wat wil ik niet meer? Geen lange reistijd, geen onregelmatige diensten, minder zwaar werk, minder stress.

Kijk daarna waar die drie elkaar raken. Daar zitten meestal de interessantste richtingen.

Dan kun je gaan rondkijken. Bekijk vacatures zonder te solliciteren. Lees wat er eigenlijk hoort bij functies die je niet kent. Praat met mensen die ander werk doen, en let op welke vaardigheden werkgevers noemen.

Kom je een richting tegen waarvoor je kennis mist, dan hoeft dat geen jarenlange opleiding te betekenen. Een korte cursus of één nieuwe digitale vaardigheid is vaak al genoeg voor een eerste stap.

En zoek niet meteen de perfecte baan voor de rest van je werkende leven. Werk mag ook gewoon passen bij de fase waar je nu in zit.

Solliciteren na je 45e: laat je ervaring voor je werken

Opnieuw solliciteren voelt na je 45e anders dan vroeger. Misschien heb je jarenlang niet hoeven solliciteren, is je cv inmiddels flink uitgedijd, of vraag je je af of je leeftijd tegen je gaat werken.

Voor een werkgever telt vooral wat je ervaring vandaag oplevert. Je cv hoeft dus niet je hele loopbaan te bevatten. Leg de nadruk op wat aansluit bij het werk dat je nu zoekt, en laat bij elke functie zien wat je er hebt gedaan, opgelost of verbeterd. Dat zegt meer dan een functietitel.

Laat ook zien dat je blijft leren: een recente cursus, een nieuw programma, iets met AI. Schakel je netwerk in, want oud-collega’s en kennissen weten vaak van mogelijkheden die nooit als vacature online komen. En zoek breder dan op functietitels, omdat dezelfde vaardigheden in heel andere beroepen en sectoren gevraagd worden.

Wijs jezelf niet bij voorbaat af omdat je denkt dat je te oud bent voor een vacature. Laat de werkgever bepalen wie er wordt uitgenodigd. Een afwijzing hoeft trouwens niets met je leeftijd te maken te hebben; bij elke vacature spelen opleiding, ervaring, salaris, klik en andere kandidaten mee.

Ook richting je pensioen kan ander werk nog de moeite waard zijn

Als je pensioen dichterbij komt, kun je je afvragen of veranderen nog zin heeft. Ik hoef nog maar een paar jaar, dus laat ik het uitzitten.

Maar een paar jaar is nog steeds heel wat weken waarin je een groot deel van je tijd aan werk besteedt. Als dat werk je weinig plezier geeft of lichamelijk steeds zwaarder wordt, is het juist de moeite waard om te kijken of die laatste jaren anders kunnen. Een nieuwe carrière is daarvoor niet nodig.

Minder uren werken kan een geleidelijke overgang naar je pensioen zijn, als het financieel kan. Lichter werk zoeken helpt wanneer je huidige werk je te veel kost. Je ervaring overdragen is een optie: nieuwe collega’s inwerken of begeleiden. Tijdelijk of flexibel werken past bij wie niet meer jarenlang aan één functie vast wil zitten. En doorwerken na je pensioendatum bevalt sommige mensen juist goed, zolang het werk bij hun leven past.

Kijk daarbij verder dan het aantal jaren dat je nog te gaan hebt. Hoe wil je die jaren beleven, en hoe verhoudt werk zich straks tot vrije tijd, familie, reizen en je eigen plannen?

Je hoeft niet vandaag ontslag te nemen om te beginnen

Zodra het besef er is dat je ander werk wilt, ontstaat vaak de neiging om snel iets te veranderen. Dat hoeft niet. Juist zolang je nog inkomen en zekerheid hebt, kun je die positie gebruiken om rustig uit te zoeken wat past.

Bekijk vacatures zonder te solliciteren, zodat je merkt welke functies je aanspreken en wat daarvoor gevraagd wordt. Praat met mensen die ander werk doen en vraag hoe hun dag er werkelijk uitziet. Leer iets nieuws: een programma, een AI-toepassing, een taal. Zoek uit of een cursus echt nodig is voordat je er tijd en geld in steekt. Probeer, als je situatie dat toelaat, iets kleins naast je werk, zodat je merkt of het bevalt. En breng je financiële ruimte in kaart voordat je minder gaat werken of overstapt.

Zo wordt één grote beslissing een reeks kleine stappen, waarbij je eerst informatie en ervaring verzamelt. Misschien blijkt gaandeweg dat een andere werkgever, minder uren of ander werk binnen hetzelfde vak al genoeg is.

Jouw volgende stap in werk hoeft niet groot te zijn

Ander werk na je 45e begint niet met ontslag nemen, en ook niet met precies weten wat je de komende tien jaar wilt. Het begint met jezelf toestemming geven om opnieuw te kijken.

Kies één kleine stap voor de komende week. Bekijk een paar vacatures. Schrijf op welk werk je nog graag doet. Bel iemand en vraag naar zijn of haar beroep. Zoek uit wat een vaardigheid inhoudt die je interessant lijkt. Beslissen hoeft daarna nog niet; die eerste stap dient alleen om erachter te komen wat er mogelijk is.

Zelf ben ik nu iets voor mezelf aan het opbouwen, met de administratieve ervaring die ik al had. Er ging geen groot besluit aan vooraf. Het begon met uitzoeken wat er mogelijk was.

Wat je aan het begin van je loopbaan niet had en nu wel: jaren aan werk- en levenservaring. Die ervaring is geen reden om vast te houden aan wat je altijd deed. Het is de basis om bewuster te kiezen wat je hierna wilt.

Weten waar voor jou de meeste ruimte zit?

Twijfel je of je huidige werk nog bij je past? Of vraag je je af welke verandering het meeste verschil zou maken in je werk, je inkomen en de jaren richting je pensioen?

Wil je weten welk onderdeel op dit moment jouw aandacht vraagt? In de gratis 45+ Vrijheidscheck beantwoord je 15 korte vragen over je huidige situatie en zie je waar voor jou de meeste ruimte ligt.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Het houdt geen rekening met jouw individuele omstandigheden.